Przykłady działań w zakresie profilaktyki raka szyjki macicy: powiat inowrocławski

Przedstawione informacje zostały przygotowane przez organizatorów opisanych niżej działań.

Powiat Inowrocławski

„Program szczepień 12–latek z terenu Powiatu Inowrocławskiego przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) jako pierwotna profilaktyka raka szyjki macicy i zdrowia prokreacyjnego” powstał w marcu 2007 r. Jest odpowiedzią na najwyższe w skali województwa kujawsko – pomorskiego wskaźniki zachorowań na raka szyjki macicy. Zakłada uzyskanie współfinansowania w ramach Mechanizmu Finansowego EOG/Norweskiego Mechanizmu Finansowego.

Ma na celu bezpłatne szczepienia dla populacji 2.317 12–letnich dziewcząt z terenu Powiatu Inowrocławskiego.
Umożliwi przeprowadzenie programu szczepień dla trzech roczników dziewczynek: 1996,1997 i 1998, pochodzących z czterech gmin wiejskich (Dąbrowa Biskupia, Inowrocław, Rojewo, Złotniki Kujawskie), trzech miejsko–wiejskich (Gniewkowo, Janikowo, Pakość) oraz jednej miejskiej (Inowrocław).

Projekt, oprócz modułu szczepień, przewiduje kampanię informacyjno – promocyjną w zakresie profilaktyki pierwotnej raka szyjki macicy, obejmującą zasięgiem Województwo Kujawsko–Pomorskie (ze szczególnym uwzględnieniem terenów wiejskich).

Zainicjowanie i rozpropagowanie tej idei wymagało współpracy z partnerami. Kluczowe znaczenie ma partnerstwo Powiatu Inowrocławskiego i ośmiu samorządów gminnych. Całkowita wartość tego projektu to 3,89 mln. zł. Poszczególne gminy partycypują w 10% w zakupie szczepionek dla dziewcząt ze swojego terenu.

Ponadto w trakcie realizacji będą uczestniczyć w zespole zadaniowym do spraw promocji oraz w pomiarze wskaźników. Projekt wymaga również wypracowania zintegrowanego systemu profilaktycznego pomiędzy jednostkami samorządu a regionalnymi jednostkami odpowiedzialnymi za profilaktykę onkologiczną.

Wskazane wyżej czynniki powodują, że Program postrzegany jest jako pierwsze, opierające się na bazie szeroko rozumianego partnerstwa w realizacji zadań, a jednocześnie pilotażowe w skali kraju przedsięwzięcie.

Ponadto zakładany trzyletni okres realizacji projektu (uzależniony od terminu pozyskania środków) daje gwarancję znacznej poprawy efektywności profilaktyki raka szyjki macicy.

Powiat Inowrocławski z pozycji lidera projektu zapewnił wkład finansowy w wysokości 5% kosztów szczepień dla całej populacji dziewczynek, jak również koszty akcji informacyjno–promocyjnej oraz zarządzania projektem. Z tej perspektywy może dzielić się swoimi spostrzeżeniami i wnioskami oraz wskazać innym samorządom lokalnym ewentualne trudności.

Pokonywanie przeszkód wymagało od wnioskodawcy między innymi zbudowania silnej i przekonującej pozycji lidera, który prezentował wstępne założenia projektu i zapraszał do współpracy. Korzystano również ze wsparcia merytorycznego Wojewódzkiego Ośrodka Koordynującego dla Programów Profilaktycznych Raka Szyjki Macicy i Raka Piersi Centrum Onkologii im. prof. F. Łukaszczyka w Bydgoszczy.

Głównymi barierami wśród społeczności lokalnej okazały się: brak świadomości i niechęć powodowana przede wszystkim brakiem wiedzy na temat wirusa HPV, wywołującego raka szyjki macicy, jak również brak wiedzy na temat samej szczepionki. W kategoriach porażki można odbierać nieprzystąpienie jednej gminy (z dziewięciu zaproszonych do wspólnej realizacji projektu), co wiązało się ze zmianą założeń projektowych i pozostawieniem populacji dziewczynek z jej terenu bez zakładanego oddziaływania profilaktycznego.

Sukcesem pozostaje efekt wynikający z edukacyjnego charakteru podjętych działań. Szczególne znaczenie w pokonywaniu barier w realizacji „partnerstwa dla projektu” miało również uzyskanie rekomendacji wielu polskich towarzystw medycznych, a także władz wojewódzkich i znanych samorządowców. Ponadto przedsięwzięciu nadano odpowiednią rangę medialną w wymiarze lokalnym i ogólnopolskim, co w ocenie powiatu zwiększyło pozytywny odbiór społeczny samego programu i jego założeń. Niemierzalnym, lecz niekwestionowanym osiągnięciem na tym etapie realizacji projektu jest podniesienie świadomości zdrowotnej społeczeństwa
powiatu.

Stan prac nad projektem:
16 kwietnia 2007 r. projekt został złożony w Biurze ds. Zagranicznych Programów Pomocy w Ochronie Zdrowia. Zarejestrowano go pod numerem 388 i znalazł się w gronie 457 projektów. 15 stycznia 2008 r. decyzją Ministerstwa Zdrowia (Departament Funduszy Strukturalnych i Programów Pomocowych) projekt uzyskał pozytywną ocenę formalną i został skierowany do oceny merytorycznej.